bambul-bitksi-meyeli

Bambul Bitkisi Nedir?

Solanum nigrum

Halk arasında Stifno, İstifno, İt üzümü, Köpek üzümü, Giritotu, Köpek memesi, Yaldıran isimleriyle de bilinir. 

Bambul bitkisi “güneşgiller” Ailesi deniyor, Latince familya adları “solanaceae” güneşi çağrıştırdığı için. İngilizcede  patatesgiller diyorlar, oysa Türkçeye patlıcangiller olarak girmiş adları. Ne çelişki! Dikkat ederseniz mini mini beyaz çiçeklerinin ailedeki pek çok üyenin (patlıcangiller patlıcanın yanı sıra biber, patates, domates, tütün gibi çoğu ekonomik olarak değerli yüzlerce bitkiyi barındırır) çiçeğine benzediğini göreceksiniz. Bambulunki onların minyatürü. Ne patlıcanınki gibi mor, ne domatesinki gibi sarı ama onlardan aşağı kalmayacak güzellikte. Gördüğünüzde siz de hak vereceksiniz. Hele de mevsim ilerleyip (Ağustos ayında mesela) Bambul meyveleri olgunlaşınca yer yer ortası sarı beyaz çiçekleri, yer yer yesil ve siyaha yakın mor meyveleriyle pek hoş durur. Çok boylu sayılmaz. Minyon otlar sınıfına dahil edilse haksızlık olmaz. Yaprakları yeşil, uçları sivrice. Çiçeği ve meyvesi olmadığında öyle pek özellikli sayılmaz ya onlar çıktığında kendini natürmort tablolara yakıştırır…

Bambul Faydaları Neler

Meyvelerinin zehirli olduğunu söylerler. Belki de İngilizcedeki adı ( poisonberry-zehirli üzüm) bu yüzden verilmiştir. Yaprak ve dallarından yapılan çay ağrı kesici görevi gördüğü gibi diş eti sorunlarında gargara olarak kullanır. Yapraklarında A ve C vitaminleri vardır. Kökü zeytin yağında bekletilirse bu yağla yaralar tedavi edilir, yapraklarından haşlanarak yapılan lapa basur tedavisinde kullanılır.

Bambul Nasıl Kullanılır?

Bambul bitkisi, Canının çektiği her yerde büyür. Tarla kenarlarında, bağ bahçede, parklarda… Bambul bitkisini kentlerde de görürsünüz, kaldırım kenarlarında. Yeter ki dikkatle bakın. Bodrum’da yapılan patates ve kabaklı salatasından, Ayvalıklılar da benzer şekilde tüketirler ya onların tarifi daha bir cilvelidir. Bir yaz günü Ayvalık Pazarı’nı (perşembeleri kurulur) ziyaret ederseniz bambul satıcıları size hemen yanı başındaki kabaklarla pembe domateslerden verecek ve hepsini birlikte haşlayın diyecektir. Birlikte haşlayıp domatesi kabuklarından arındırıp ezer ve kabakla bambul üzerine yayar, üzerine bir güzel sızma zeytinyağı gezdirir, tuzunu serpip dilerseniz limon suyu da eklerseniz (orjinal tarifte limon suyu yok) pek güzel bir yaz salatası hazırlayabilirsiniz. Bu salatanın Selçuk ve Kuşadası’nda yapılanında ise “Giritli kabağı” denen ufak kabaklar yer alır. Kabaklar uzunlamasına ikiye kesilir, üzerine haşlanmış otlar ve koruk suyu. En üste de zeytinyağında dövülerek eritilmiş sarımsak. Kimi yörelerde borani gibi pişirilir, pirinç veya bulgurla. Mevsimlerden yazsa, canınız otlu bir yemek veya salata çektiyse, pazarda da bambula rastladıysanız yüzünüze kocaman güneşler gibi bir gülümseme yayılır bunca bilgiden sonra, değil mi?

Bambul Bitkisi Hikayesi

Koltuklar da en az onun kadar eskiydi. Televizyon siyah beyaz dönemden kalma sanki. İçeri girdiğimizde uyukluyordu. Bizi görünce yerinde doğrulup. “karnım ağrıyordu, sobanın yanına kıvrılivereyim dedim, uyumuş kalmışım,” dedi mahcup. O zamanlar otları araştırıyordum. Girit kökenli olduğunu öğrendiğim için onun evine de gitmek istemiştim. Beni ona yönlendiren arkadaşımla gitmiştik evine. Kızıyla birlikte üst kata çıktığımızda anahtar kapının üzerindeydi. Oturup hemen yemek sohbetine başlamıştık. Otlardan konuşurken sıra bambula geldiydi. “Giritliler çok yediği için burada Giritli otu deriz ona dedi,” gözleri mahmur. Hardalotuyla turpotu gibi sulak yerleri sever, narenciye bahçelerinde bol bulunurmuş. Birden eski günleri hatırladı, gözleri parladı: “Hardal gibi salatasını yaparız. Yaz sonuna doğru piyasaya çıkar. Çıktı mıydı alır, iyice Yıkadıktan sonra kaynar suya atarız haşlansın diye. O haşlanırken içine kabak, yeşil biber ve patates de doğrarız ya patates olmasa da olur. Hepsi haşlandımıydı süzer, üzerine ya sarımsaklı yoğurt ya da zeytinyağı ve limon gezdiririz. Bak unutmadım tadını, pek güzel olur.” Oysa geleceğimi söylediklerinde şöyle bir yüzüne bakmış kızının, “ne soracak ki, ben her şeyi unuttum,” deyivermiş.

 

bambul bitkisi fidesi
bambul bitkisi fidesi
bambul bitkisi çiçeği
bambul bitkisi çiçeği
bambul-meyvesi
bambul-meyvesi

bambul siyah sarı meyveli