hodan bitkisi
Hodan Bitkisi Nedir? Borago officinalis Hodan Bitkisi, Hodangillerden yıldız çiçekli bir güzel bitki. Masmavi yıldızlarla bezenmiş bir büyülü ot. Söylentiye göre, Kelt askerleri savaşa gitmeden önce cesaret kazanmak için birkaç bardak hodan şarabı içermiş. Adı Latince “borrago” sözcüğünden türemiş. Ortaçağ Latincesinden kalma bir sözcük bu. Endülüs Arapçasından geldiği düşünülüyor. Bu dilde “abu buraq” sözcüğü "terleticilerin [...]

Hodan Bitkisi Nedir?

Borago officinalis

Hodan Bitkisi, Hodangillerden yıldız çiçekli bir güzel bitki. Masmavi yıldızlarla bezenmiş bir büyülü ot. Söylentiye göre, Kelt askerleri savaşa gitmeden önce cesaret kazanmak için birkaç bardak hodan şarabı içermiş. Adı Latince “borrago” sözcüğünden türemiş. Ortaçağ Latincesinden kalma bir sözcük bu. Endülüs Arapçasından geldiği düşünülüyor. Bu dilde “abu buraq” sözcüğü “terleticilerin babası” anlamına gelirmiş (standart Arapçada “abu araq”). Bunun yapraklarının terletici ilaç terkiplerinde yer almasından kaynaklandığını düşünebiliriz. İkinci bir iddia ise “abu huras”tan (pürüzlülüğün babası) geldiği, bunun da yapraklarının pürüzlü ve tüylü oluşundan ileri geldiğini söyleyebiliriz. Pek çok Avrupa diline bu adla girmiş: Bourrache (Fransızca), borrai (Baskça), borantsa (Yunanca). Çiçek ve yapraklarının salatalığa benzer tadı Germanik dillerde salatalığı anımsatan adlar verilmesine neden olmuş: Gurkenkraut (Almanca), gurkört (İsveççe), komkommerkruid (Hollandaca).

Çiçekleri öyle güzel ki, dikkat çekmemeleri mümkün değil. Arılar nektarına bayıldığı için çiçeklerinden ayrı kalamazlar. İran’da yıldız çiçeği derler, gerçekten yıldıza benzer çiçekleri. Çoğunlukla mavi, ancak kimi zaman beyaz veya eflatun olabilen çiçeklerini Haziran’dan Eylül’e kadar görebilirsiniz. Zaten özellikle bahçeleri sever, doğada kendiliğinden yetişmektense. Akdeniz’i, Ege’yi, Avrupa’yı, Suriye’yi vatan bilir ya bugün artık tohumumu alan herkes bahçesinde yetiştirebilir. Hemen her toprakta yetişebilir ama geçirgen olmayanlarından pek hoşlanmaz. Bir de güneşi sever, gölgeye pek tahammülü yoktur. Bazen tek, bazen birden çok saptan boy atar. Oval, griyle yeşil arası, tüylüdür yaprakları.

Hodan Bitkisi Faydaları Neler?

Özellikle körpe iken gerçekten salatalığı andıran tuzlu bir tadı vardır bu yaprakların. Hem çiçekleri, hem de yaprakları yenebilir. Özellikle gamma-linolenik asit açısından kıymetli bir kaynaktır yağı, yani tohumlarından çıkarılan yağ. Bir araştırmaya göre hodan tohumu yağı tansiyonu ve kalp atış hızını düşürerek insanı sakinleştirir. Ancak yaprakları toksik etki gösteren bazı maddeler taşıdığı için fazla kullanmamanızı tavsiye edilir.

Hayranlarından biri de Charles Dickens’mış zamanında. Şeri, brendi, elma sirkesi, limon suyu, şeker ve çiçeklerinden oluşan kokteyle bayılırmış ünlü yazar. Siz de güzel çiçeklerini alkollü veya alkolsüz içeceklerinizi şıklaştırmak için kullanabilir, pasta ve dondurmaları süslemek için de çiçeğinin şekerlemesini yapabilirsiniz. Serinletici bir çay için taze yapraklarını ufalayıp üzerine kaynar su dökmeniz yeterli. Birkaç dakika sonra çayınız hazır. Yine körpe yapraklarını salatalara veya etli yemeklere ekleyebilirsiniz. Özellikle balık ve tavuk etiyle iyi uyum sağlar. Cacığınızın üzerine biraz eklemeyi veya salatalıkla birlikte soslarda kullanmayı deneyebilirsiniz. Yaprakları A ve C vitaminleri ile kalsiyum ve potasyum açısından zengindir.

Hodan Bitkisi Nasıl Kullanılır?

Provence bölgesinde çeşitli tariflerde aromatik ot olarak yer alır çiçekleri. Örneğin şarap ve zeytinyağı sosunda pişirilen domateslere aroma katar. Şekerlemesi yapılır, sonra da Fransız pastalarını süsler. Ayrıca iyice yıkandıktan sonra yumurta, bira (veya karbonat), un ve az yağla hazırlanan bir harca bulanarak kızartılarak hoş bir başlangıç yemeği haline gelir. Fransızlar buna “ fleur de bourrache beignet” diyor, hodan çiçeği kızartması. İsterseniz yapraklarını incecik doğrayıp yine ince doğranmış taze veya kuru soğanla karıştırdıktan sonra un, süt ve yumurtadan oluşan yoğun bir harca ekleyip mücver gibi kızgın yağda kızartabilirsiniz. Frankfurt’un ünlü yeşil sosu “Frankfurter grüne sauce” hodan sız eksik kalır.

Bahar aylarında Frankfurt’un her pazarında paketler halinde karşınıza çıkar bu sosun malzemeleri. Pakette maydanoz, frenk soğanı, su teresi, kuzukulağı, hodan yaprakları ve sadece o bölgede yetişen bir tür yabani soğan bulunur. Et, balık, sebze ve özellikle de haşlanmış taze patates ve haşlanmış yumurta ile servis edilen yeşil sos, incecik kıyılmış aromatik otlar ve krema ile hazırlanır, içine biraz sarımsak, çok az hardal, biraz beyaz toz biber ve limon suyu eklenir.

Hodan Bitkisinin Hikayesi

Dünya mutfaklarına meraklı olduğumu bilen dostlarım 40. yaş günümde bana hayatım boyunca unutamayacağım bir armağan verdiler. Bunu öyle büyük bir gizlilik içinde yaptılar ki, ruhum bile duymadı. Bir gün kızlar topluluğunun en deli üyesi beni evine davet etti. Dertleşmek istiyormuş, akşam iş çıkışı gelsene dedi. Olur dedim. Ben de sıkıntılıydım. Kırkıncı doğum günümü kutlamaya hazırlanıyordum ya ne yuva kurabilmiş, ne hayatta arzu ettiğim şeyleri gerçekleştirebilmiştim. Bir gün Roma’ya, Floransa’ya gitmeyi hayal ettiğim için İtalyanca kurslarına bile gitmiştim ya bu hayalimi gerçekleştirmek kısmet olmamıştı. Akşam arkadaşımın evine ulaştığımda diğer kızları da görünce çok şaşırdım, biraz da bozuldum doğrusu. Hani baş başa oturup dertleşecektik? Baktım sofra hazırlanmış. ortasında da kocaman bir paket var. Paketi elime tutuşturup aç aç diye el çırpmaya başladılar.

Çıka çıka bir zarf çıktı koca kutudan. Zarfın içindeki zarif kağıtta şunlar yazılıydı: “Hanımefendi, doğum gününüzü Provence bölgesinde, Nisuaz yemekleri kursuna katılan yeni dostlarınızla kutlayacaksınız. Tüm masraflarınız tarafımızdan karşılanmıştır. Tek yapmanız gereken şey bizim için de kadeh kaldırmak!” Ne bileyim bir demet hodanın hayatımı değiştireceğini? Kursun ilk günü pazara gittiğimizde aynı hodan demetine uzanan ellerimiz bizi birbirimize bağlayacakmış meğer. Oysa basit bir “beignet” yapacaktık. Hocamız bunun için çok taze ve körpe hodan çiçeklerine ihtiyacımız olduğunu söylemişti. İddiaya tutuşmuştuk, en taze hodan demetini kim seçecek diye. Artık kızlar doğum günlerimde İtalya’ya geliyor, sevgili kocama da sitem etmeden duramıyorlar. Ne bilsinler kursa yollarken beni kaybedeceklerini. Bilseler yollarlar mıymış?

 

Hodan Bitkisi Mavi Çiçekli
Hodan Bitkisi Mavi Çiçekli